Göz hastalıklarında erken tanı için doğru muayene
Göz tümörleri, üveit ve keratokonusta erken tanı; görme kaybını önlemek ve tedavi seçeneklerini değerlendirmek için doğru muayeneyle başlıyor.
Göz tümörleri bazı kişilerde belirti vermeden ilerleyebilirken üveit, kontrol altına alınmadığında kalıcı görme kaybına yol açabiliyor. Keratokonus ise özellikle çocukluk ve gençlik döneminde hızla ilerleyerek ileri aşamalarda kornea nakli gerektirebiliyor. Bu üç hastalıkta erken tanı, düzenli göz muayenesi ve gerekli görüntüleme yöntemleriyle hastalığın seyrinin belirlenmesine dayanıyor.
Göz tümörleri, üveit ve keratokonusla ilgili değerlendirmelerde Prof. Dr. Samuray Tuncer, Prof. Dr. Merih Oray ve Prof. Dr. Anıl Kubaloğlu, tanı sürecinde göz bulgularının yanı sıra hastanın öyküsü, muayene sonuçları ve hastalığın ilerleme durumunun birlikte ele alınması gerektiğini anlattı.
Göz tümörleri ve üveitte tanı süreci
Prof. Dr. Samuray Tuncer, göz ve göz çevresindeki tümörleri kapsayan oküler onkolojide, oluşumların bazen rutin göz dibi muayenesi sırasında fark edildiğini belirtti. Görme kaybı, eğri görme veya ışık çakmaları bazı tümörlerde görülebilirken her tümör belirti vermeyebiliyor. Çocuklarda göz bebeğinde beyaz parlama ve şaşılığın retinoblastom açısından uyarıcı olabileceğini söyleyen Tuncer, yetişkinlerde düzenli göz dibi muayenesinin hastanın fark etmediği oluşumların saptanmasına yardımcı olabildiğini ifade etti.
Tedavi yöntemi; tümörün türü, büyüklüğü, yerleşimi ve hastanın klinik özelliklerine göre belirleniyor. Termoterapi ve kriyoterapinin yanı sıra radyoaktif plak tedavisi de seçenekler arasında yer alıyor. Bu yöntemde tümör bölgesine hedeflenen radyasyonun ulaştırılması amaçlanıyor; plak, genel anestezi altında skleraya dikiliyor ve gerekli doz tamamlandıktan sonra yaklaşık 3-10 gün içinde çıkarılıyor. Tuncer, tümörde küçülmenin çoğunlukla plak uygulamasından 3-6 ay sonra başladığını söyledi.
Prof. Dr. Merih Oray, üveitin göz içindeki iltihaplanma olduğunu ve ataklarla tekrarlayabildiğini belirtti. Hastalığın Behçet hastalığı, ankilozan spondilit, romatizmal hastalıklar, iltihabi bağırsak hastalıkları ve bazı enfeksiyonlarla ilişkili gelişebileceğini aktaran Oray, tanıda eklem ağrısı, ağız yarası, cilt bulguları, geçirilen enfeksiyonlar ve kullanılan ilaçların da değerlendirildiğini söyledi. “Tanı sürecinde göz bulgularının yanı sıra hastanın tüm sağlık öyküsü birlikte değerlendirilmeli” dedi.
Üveit muayenesinde optik koherens tomografi, göz anjiyografisi, özel göz fotoğrafları ve laser flaremetre kullanılabiliyor. Hastalığın gözün hangi bölümünü etkilediği ve ne kadar aktif olduğu bu yöntemlerle değerlendiriliyor. Gerekli durumlarda ultrasonografi, ERG ve ICG anjiyografisi gibi ileri incelemelere başvurulabildiğini belirten Oray, farklı uzmanlık alanlarıyla ortak değerlendirme yapılabildiğini kaydetti.
Keratokonusta erken tanı ve tedavi seçenekleri
Prof. Dr. Anıl Kubaloğlu, korneanın incelip öne doğru sivrilmesiyle oluşan keratokonusun genç yaşlarda daha hızlı ilerleyebildiğine dikkat çekti. Geç tanının kornea nakline kadar uzanabildiğini belirten Kubaloğlu, kornea nakli için başvuran hastaların üçte birinin keratokonus hastası olduğunu söyledi. “Bunun için bu hastalıkta erken teşhis çok önemli” ifadelerini kullandı.
Keratokonus değerlendirmesinde ayrıntılı göz muayenesine kornea tomografisi eşlik ediyor. Tomografi, korneadaki incelme ve şekil değişikliğinin incelenmesini sağlarken düzenli kontroller hastalığın ilerleyip ilerlemediğini göstermeye yardımcı oluyor. Kaşıntı nedeniyle gözleri sık ovuşturmanın korneadaki incelme ve sivrilmeyi artırabildiğini belirten Kubaloğlu, bu davranışın özellikle takip edilmesi gerektiğini aktardı.
Tedavi kararı kornea kalınlığı, hastalığın derecesi, ilerleme durumu ve hastanın görme ihtiyacına göre veriliyor. Erken ilerleme dönemlerinde kolajen liflerini güçlendirmeyi amaçlayan çapraz bağlama, yani Cross-linking uygulanabiliyor. Gözlük ve kontakt lenslerle yeterli görme sağlanamadığında kornea içi halka ve kornea topografisi kılavuzlu lazer tedavileri değerlendirilebiliyor; ileri evrelerde ise kornea nakli seçenekler arasında bulunuyor.
