Kredi Mevduat Oranı Yükseliş Gösteriyor
Kredi mevduat oranı, Haziran 2026 itibarıyla son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Uzmanlar, büyümenin nedenlerini değerlendiriyor.
ŞEBNEM TURHAN
Bankacılık sektöründe sıkı para politikalarının etkisiyle, kredi mevduat rasyosu son dönemde önemli bir değişim gösterdi. Yüzde 90’ın altına gerileyen oran, Haziran 2026 itibarıyla yüzde 92,64 seviyesine ulaştı. Uzmanlar, bu artışta yabancı para kredilerindeki hızlanma ve mevduat yerine yatırım fonlarına yönelimin etkili olduğunu belirtiyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, kredi mevduat rasyosu, sıkı para politikalarının uygulandığı Haziran 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Önceki dönemlerde yüzde 100’ün üzerinde seyreden bu oran, uygulanan politikalar doğrultusunda düşüş göstermişti. Düşük faiz dönemlerinde yüzde 110’ları aşan kredi mevduat oranı, 2020 Haziran’ında yüzde 111,71 seviyesine kadar yükselmişti. Ancak 2021 sonunda yüzde 100’ün altına inen bu oran, Haziran 2023’te yüzde 88,16 olarak kaydedilmişti. Yüksek enflasyonla mücadele amacıyla uygulanan sıkı para politikaları, TL mevduatına yönelik hedefler ve kredilerdeki makroihtiyati önlemler, kredi mevduat rasyosunun yüzde 90’ın altında kalmasına neden oldu.
Haziran 2026 itibarıyla kredi mevduat oranı, yüzde 92,64 ile sıkı para politikası dönemindeki en yüksek seviyesine ulaşmış durumda. Bir uzman, kredi mevduat rasyosunun neredeyse birebir oranına ulaştığını belirterek, bu artışın son yıllarda döviz kredilerinin etkisiyle gerçekleştiğini ifade etti. TL kredilerinin kısıtlamalara rağmen beklenenden daha hızlı büyüdüğünü vurgulayan uzman, mevduatın kredi üretmesi nedeniyle bu iki oranın birbirine yakın ilerlemesinin doğal olduğunu dile getirdi. Yüzde 90 seviyesinin sağlıklı bir oran olduğunu belirten uzman, TL kredi rasyosunun daha düşük seviyelerde olduğunu kaydetti.
Bir başka uzman ise kredi büyüme hızının, istisnalar nedeniyle yüksek seyrettiğini vurguladı. BDDK verilerine göre, Haziran 2026 itibarıyla toplam kredi miktarı 26 trilyon 784,8 milyar lira seviyesine ulaştı. Geçen yılın aynı ayına göre toplam kredilerdeki büyüme oranı yüzde 37 olarak hesaplandı. Yabancı para kredilerinin TL karşılığı, haziran itibarıyla 9.62 trilyon lirayı aştı ve geçen yılın aynı dönemine göre artış yüzde 27,15 olarak belirlendi. TL cinsinden kredilerde ise son bir yılda yüzde 43,23’lük bir artışla toplam 17.16 trilyon liraya ulaşıldı. TCMB’nin uyguladığı makroihtiyati önlemler doğrultusunda, tüketici ihtiyaç kredilerinde sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 3, taşıt kredilerinde ise yüzde 3 olarak belirlendi. KOBİ’lere kullandırılan TL kredilerde büyüme sınırı yüzde 4,5 olarak uygulanırken, KOBİ dışı işletmelere verilen TL kredilerde ise yüzde 2’lik bir kısıtlama mevcut. Yabancı para kredilerinde ise sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 0,5 olarak belirlenmiş durumda. İhracat kredileri, yatırım, tarım ve kamu kurumlarının kredileri bu kısıtlamalardan muaf tutuluyor.
Uzmanlar, yatırım fonlarına yönelmenin mevduat büyümesine etkisi olduğunu belirtiyor. BDDK verilerine göre, Haziran 2026 itibarıyla toplam mevduat 30 trilyon lira sınırını aşarak 30.1 trilyon liraya ulaştı. Bu, son bir yılda yüzde 31,37’lik bir büyümeyi gösteriyor. Aynı dönemde yatırım fonlarındaki büyüme ise yüzde 65,33 seviyesine ulaştı. Yatırım fonlarının portföy değeri, Merkez Kayıt Kuruluşu verilerine göre, Haziran 2025’te 6.03 trilyon lira iken, bu yıl haziran itibarıyla 9.97 trilyon liraya yükseldi.
