İrlanda’daki Provokasyonlar: Sands’in Mezarı ve İstihbarat Oyunları

Kuzey İrlanda’da istihbarat yazışmalarında provokasyonlar ve Bobby Sands’in mezarıyla ilgili skandallar gün yüzüne çıktı.

Küresel istihbarat yayın organlarına yansıyan bilgilere göre, Kuzey İrlanda’da Britanya istihbaratında görevli üst düzey yetkililerin, Katolik mahallelerde kargaşa yaratmak amacıyla provokasyonlara başvurduğu ortaya çıktı. 1981 yılındaki açlık grevinde hayatını kaybeden Bobby Sands’in mezarına domuz pastırmalı sandviç bırakılması, bu provokasyonlardan biri olarak kaydedildi. Bu eylemin, Katolik toplumda öfkeyi artırdığı ve sonrasında yaşanan olayların da “başarı” olarak değerlendirildiği belirlendi.

Eski İngiliz askeri ve istihbarat çevrelerine ait olduğu belirtilen e-postalar, Kuzey İrlanda’da 1960’ların sonlarından 1998’deki Hayırlı Cuma Anlaşması’na kadar süren çatışmalar döneminde uygulanan yöntemleri yeniden gündeme taşıdı. Bu belgelerde, İngiliz dış istihbarat servisi MI6’da görevli kişilerin, Katolik toplumun öfkesini artırmaya yönelik provokasyonları yıllar sonra kendi aralarında tartıştıkları görülüyor. Yazışmalarda, Bobby Sands’in ölümüyle alay eden ifadeler ve “Kuzey İrlanda’yı İngiliz tutmak” hedefi de açıkça yer almakta.

BOBBY SANDS’İN MEZARINA YAPILAN PROVOKASYON

Sızan e-postalarda, eski İngiliz askeri istihbarat subayı Keith Craig, Katolik nüfusun yoğun olduğu bölgelerde görev yapan Black Watch askerlerinin, 1981 açlık grevinde büyük sokak olayları beklediğini ancak halkın sakin kalmasından rahatsızlık duyduğunu ifade etti. Craig’in yazışmalarına göre, Mart 1983’te İngiliz devriyeleri Bobby Sands’in mezarına domuz pastırmalı sandviç bıraktı. Bu eylem, İrlanda’daki Katolik toplum için hem dinsel hem de siyasi bir aşağılamayı temsil eden bir provokasyon olarak değerlendiriliyor. Craig, bu eylemin “istenen etkiyi yarattığını” ve bir hafta boyunca olaylara müdahale etmek zorunda kaldıklarını belirtti.

KATOLİK MAHALLELERDEKİ OLAYLAR

1983’teki bu provokasyon, aynı yıl Belfast’ta meydana gelen başka olaylarla ilgili soruları da yeniden gündeme getirdi. 22 yaşındaki Thomas “Kidso” Reilly, 9 Ağustos 1983’te bir İngiliz askeri tarafından vurularak hayatını kaybetti. Reilly’nin ölümü, Katolik mahallelerde büyük bir öfkeye yol açarken, askeri görevde bulunan Ian Thain kısa süre içinde tutuklandı ancak tekrar askeri göreve döndü. Sızan belgeler, İngiliz istihbaratının bölgede toplumsal öfkeyi bilinçli bir şekilde artırmaya çalıştığını gösteriyor. İngiltere’nin Kuzey İrlanda’daki işgal politikası, 1969-2007 yılları arasında “Operation Banner” adıyla yürütüldü ve bu dönemde 300’den fazla sivilin ölümünden İngiliz askerleri sorumlu tutuldu.

KARANLIK TARİHİN ORTAYA ÇIKMASI

Sızan yazışmalarda dikkat çeken bir diğer bölüm ise MI6’in eski politik istihbarat subayı Pablo Miller’in ifadeleri. Miller, MI6 ve İngiltere hükümeti yetkililerinin bölgedeki askeri ve istihbarat personeline, amacın “Kuzey İrlanda’yı İngiliz tutmak” olduğunu açıkça belirttiklerini ifade etti. Bu belgeler, 1980’lerdeki provokasyon operasyonlarından Bobby Sands’in ölümüyle alay eden yazışmalara kadar uzanan karanlık bir tarihi gözler önüne seriyor.