RTÜK, Radyo Dinleyici Ölçümlerini Elektronik Sisteme Taşıyor

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş, radyo dinleyici ölçümlerinin beyana dayalı sistemden elektronik ölçüme geçeceğini açıkladı. Yeni sistemin yılın ilk yarısında devreye alınması planlanıyor.

Elektronik ölçüm sisteminin devreye girmesiyle birlikte radyo yayıncılığındaki ölçüm, analiz ve denetim süreçlerinin daha hızlı, nesnel ve denetlenebilir bir hale gelmesi hedefleniyor. Bu yeni uygulama ile dinleme verilerinin, kullanıcı müdahalesine gerek kalmadan, arka planda çalışan cihazlarla anlık olarak toplanması ve yapay zeka destekli analizlerle raporlanması amaçlanıyor. Böylece yayıncılar, reklam verenler ve kamu politikaları için daha güvenilir bir veri altyapısı oluşturulması bekleniyor.

Daniş, elektronik ölçüm sisteminin izleme ve dinleme ile ilgili verilerin pasif bir şekilde anında tespit edilmesini sağladığını ifade etti. İzleyici ve dinleyici davranışlarının dakika bazında, zaman ve mekan kırılımlarıyla, tamamen nesnel ve denetlenebilir bir biçimde takip edilebileceğini belirten Daniş, televizyon izleyici ölçümlerinin elektronik sistemle yapıldığını, radyo dinleyici ölçümlerinin ise hala deneklerin geçmişe dönük beyanlarına dayalı olarak gerçekleştirildiğini kaydetti.

RTÜK Başkanı, sektörün önde gelen temsilcileriyle bir araya geldiklerini belirterek, yeni sistemde deneklerden anlık veri almayı sağlayan bir elektronik cihazla pasif ölçüm yapılacağını ve bu sistemin 2026 yılının ilk yarısında hayata geçirilmesinin planlandığını söyledi. Daniş, bu yöntemin yayıncılara içeriklerinin performansını daha sağlıklı analiz etme, reklam verenler için ise yatırım kararlarını daha somut verilere dayandırabilme imkanı tanıdığını vurguladı. Ayrıca, kamu yararını gözeten politikaların daha doğru ve güçlü verilerle oluşturulabileceğini ifade etti.

Dinleme Verileri Giyilebilir Cihazlarla Anlık Ölçülecek

Daniş, yeni sistemde deneklere verilecek bir elektronik cihazla dinleme verilerinin anlık olarak kaydedileceğini belirtti. Bu cihaz, ev içinde ve dışında her zaman, her yerde medya tüketimini daha hızlı ölçmek için dinleme verilerini pasif olarak yakalayan yeni nesil bir giyilebilir ölçüm cihazıdır. Watermarking teknolojisi kullanılarak radyo sesleri cihazın hafızasına alınacak ve veriler anlık olarak merkeze iletilerek raporlar bir sonraki gün kamuoyuna sunulabilecektir.

Daniş, içeriğe gömülü ses dalgalarını algılayan teknolojiler sayesinde dinleme verilerinin daha doğru ve hızlı bir şekilde elde edilerek günlük olarak yayımlanabileceğini ifade etti. Radyo yayıncılığının, başlangıcından bu yana insanlar için önemli bir iletişim ve etkileşim aracı olduğunu vurgulayan Daniş, bu aracın ilk zamanlarda tek yönlü bir iletişim modeli üzerinden dinleyicilere sınırlı etkileşim imkanı sunduğunu, ancak teknolojideki gelişmelerle birlikte yayıncılık faaliyetlerinin dijital alana taşındığını belirtti.

Bunun yanı sıra, yayıncılık alanındaki özel yayıncılığın yaygınlaşması, internet ve mobil kullanımın artmasıyla dönüşüm geçirdiğini belirten Daniş, internet radyoları, podcastler ve isteğe bağlı dinleme pratiklerinin geleneksel yayıncılık anlayışının aksine içerikleri zamandan ve mekandan bağımsız hale getirdiğini ifade etti. Bu dönüşüm, yalnızca içerik üretimini değil, aynı zamanda dinleyici ölçüm yöntemlerini de köklü bir şekilde değiştirmiştir.

Daniş, geleneksel radyo yayıncılığında dinleyici ölçümlerinin kamuoyu araştırmaları, anketler, günlük dinleme kayıtları ve geri bildirimler gibi sınırlı örneklemlere dayalı olarak belirli zaman aralıklarında yapıldığını hatırlatarak, Elektronik Radyo Ölçüm Sistemi sayesinde radyo yayıncılığına ilişkin tüm verilerin dijital ve otomatik olarak toplanabileceğini, bu verilerin aynı sistem içinde düzenlenerek raporlanabileceğini bildirdi.

Yayıncılık Alanındaki Denetim Süreçleri Daha Şeffaf Yürütülecek

Mehmet Daniş, dinleyicilerin radyo yayınlarına erişimde kullandıkları cihaz, dinleme süresi, frekans ve platform gibi teknik verilerin eş zamanlı olarak veri havuzlarına aktarılacağını, yapay zeka destekli analizlerle raporlanacağını ve kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi. Elektronik ölçüm sisteminin birçok alanda kullanılan bir veri toplama yöntemi olduğunu, yapay zekanın ise bu verilerden yeni anlamlar üreterek analiz sürecini oluşturduğunu belirten Daniş, sözlerini şöyle tamamladı: “Bu açıdan baktığımızda Elektronik Ölçüm Sistemi, verinin nesnel ve güvenilir şekilde üretilmesini sağlarken, yapay zeka uygulamaları bu verilerin analiz edilmesi, yorumlanması ve ileriye dönük öngörüler üretilmesi noktasında birbirini tamamlayıcı bir araç olarak değerlendirilmektedir. Bu sistem sayesinde insan incelemesine dayalı sonradan kontrol anlayışı yerini sistematik, otomatik, sürekli ve önleyici denetim modeline bırakacak, bu gelişme ise yayıncılık alanındaki denetim süreçlerinin daha şeffaf bir şekilde yürütülmesini sağlayacaktır.”