Mavi Vatan’da Zaman Sunucusu ile Milli Teknoloji Dönemi
HAVELSAN, zaman sunucusunu millileştirerek askeri ve sivil alanlarda kritik ihtiyaçları karşılamayı hedefliyor.
Askeri ve sivil sektörlerin en önemli ihtiyaçlarından biri olan hassas zaman senkronizasyonunu sağlayan ‘zaman sunucusu’, HAVELSAN tarafından yerli olarak geliştirildi. Modern muharebe sistemleri, finansal işlemler ve telekomünikasyon altyapılarında her birimin aynı saati, hatta nano saniye seviyesinde doğru bir şekilde göstermesi hayati bir öneme sahip.
HAVELSAN, bu kritik ihtiyacı karşılamak amacıyla TimeMaster adını verdiği milli zaman sunucusu donanımını geliştirdi. HAVELSAN Komuta Kontrol ve Savunma Teknolojileri Donanım Grup Müdürü Hayrettin Karabudak, şirketin Gemi Veri Dağıtım Sistemi (FLEETSTAR) ve Denizaltı Bilgi Dağıtım Sistemleri (SUBSTAR) ürünlerinin yöneticiliğini üstlendiğini belirtti. Bu ürünlerin, HAVELSAN’ın deniz platformlarındaki en önemli çözümleri arasında yer aldığını vurgulayan Karabudak, son 15 yılda yurtiçinde ve yurtdışında 65’e yakın denizaltı ve gemide bu ürünlerin kullanıldığını aktardı.
Salgın döneminde tedarik zincirinde yaşanan zorluklar ve bazı ülkelerdeki tekelleşme çabaları, HAVELSAN’ı ürün temininde güçlüklerle karşı karşıya bıraktı. Bu nedenle, bir dizi ürünü millileştirme kararı aldıklarını ifade eden Karabudak, zamanın bir platformun en önemli verisi olduğunu belirtti. Zaman senkronizasyonu sağlanmadığında, gemilerin ve silahların, radarların uyum içinde çalışmasının engelleneceğini söyledi. ‘Tüm verilerin zaman ile eşleşmesi gerekiyor ve bu, mili saniyeler, mikro saniyeler veya nano saniyeler düzeyinde olmalıdır. Bu nedenle, zaman sunucusu kullanmak zorundayız.’ dedi.
Karabudak, bu projeye 2-3 yıl önce başladıklarını ve bu süre zarfında yazılımlarıyla birlikte bir donanım çözümü geliştirdiklerini aktardı. ‘Zamanı saymanın yanı sıra, bunu çeşitli arayüzlerle ihtiyaç duyan sistemlere dağıtabilmesi gerekiyor. Askeri alanda farklı senkronizasyon arayüzleri bulunuyor. Sivil alanda da zaman sunucusu ürünlerine yoğun bir talep var. Telekom sektöründe bu ürünler sıkça kullanılıyor, ancak onların ihtiyaçları biraz farklı.’ şeklinde konuştu. Geliştirme sürecinin çevre koşulu testleri ve diğer gereklilikleri tamamlamayı gerektirdiğini belirten Karabudak, böyle bir ürünün en erken 24 ayda, ortalama 30-36 ayda piyasaya sürülebileceğini ifade etti. Şu anda kendi savaş gemilerinde bu teknolojiyi kullanabilecek düzeye geldiklerini ve önümüzdeki aylarda FLEETSTAR sistemlerinde bu teknolojiyi Türk Deniz Kuvvetleri’ne sunmayı planladıklarını söyledi.
Bir Geminin Radarı ile Diğer Geminin Atış Yapabilmesi
Hayrettin Karabudak, gemilerde genellikle rubidyum atomik saatli zaman sunucularının bulunduğunu ve HAVELSAN tarafından geliştirilen bu ürünlerin TimeMaster olarak adlandırıldığını belirtti. TimeMaster’ların GNSS sinyalleri ile aldıkları zaman bilgisi, küresel uydu sistemleri ile senkronize edilerek çeşitli arayüzlerle dağıtılıyor. Karabudak, ‘Savaş yönetim sistemleri, radarlar, elektro-optikler ve sensörler gibi unsurlar hassas zaman bilgisine ihtiyaç duyar. Bu bilgiler, sistemlerin anlayabileceği arayüzlerle iletiliyor. Böylece birçok platformun aynı mikro saniyede zaman sayabilmesi sağlanıyor. Bu durum, birden fazla platformun veri paylaşımı yapabilmesini ve bir geminin radarıyla diğer geminin silahının atış yapabilmesini mümkün kılıyor.’ dedi.
Verinin bir yerden diğerine ulaşması arasındaki zaman farkının ölçülmesi ve bu bilgilerin değerli olması, zaman sunucularının platformlar için vazgeçilmez öğelerden biri olduğunu gösteriyor. Karabudak, ‘Zamanı sayamazsak hiçbir şeyi doğru yapamayız.’ diyerek bu teknolojinin önemini vurguladı.
Milli Çözümler ile İhtiyaçları Karşılamak
Bu süreçte, zaman sunucusu ürün ailesi altında zaman senkronizasyon kartları ve özellikle denizaltılar için dünyada benzeri olmayan otomatik kazanç ayarı ve kalibrasyon yapan GPS anten dağıtım birimi gibi çeşitli çözümler geliştirdiklerini belirten Karabudak, ‘Zaman ve frekans çözümleri konusunda farklı ürünler geliştirerek ülkemizdeki ihtiyacı karşılamayı hedefliyoruz. Bunları millileştirerek, hem askeri hem de sivil alanlarda önemli bir katkı sağlamayı amaçlıyoruz.’ dedi. Telekom, enerji ve bankacılık sektörleri gibi alanlarda da bu çözümlerin büyük bir önem taşıdığını ifade eden Karabudak, zaman ve frekans çözümlerindeki eksiklikleri tamamlayarak tüm ihtiyaçları karşılayabilecek bir set oluşturmayı hedeflediklerini sözlerine ekledi.
