Trump: New START Anlaşması’nın Yerine Yeni Bir Anlaşma Gerek
Trump, New START Anlaşması’nın uzatılmasına karşı çıkarak, yeni ve modern bir nükleer silah kontrol anlaşması yapılması gerektiğini savundu.
ABD Başkanı Donald Trump, New START Anlaşması ile ilgili görüşlerini sosyal medya üzerinden duyurdu. Trump, mevcut anlaşmanın ABD için dezavantaj oluşturduğunu belirterek, Washington’un bu metni uzatmak yerine yeni bir anlaşma üzerinde çalışması gerektiğini vurguladı.
Açıklamasında, Amerikan ordusunun nükleer silahlar dahil birçok alanda güçlendirildiğini ifade eden Trump, “ABD tarafından kötü müzakere edilen ve ciddi ihlallere maruz kalan New START’ı uzatmak yerine, nükleer uzmanlarımızı daha modern ve kalıcı bir anlaşma üzerinde çalıştırmalıyız,” dedi.
2010 yılında ABD ile Rusya arasında imzalanan New START Anlaşması, Şubat 2026 itibarıyla yürürlükten kalkacak. Anlaşmanın sona ermesiyle, iki ülke arasındaki nükleer silah kontrolüne dayalı iş birliği de fiilen ortadan kalkmış olacak. Bu durum, Washington ve Moskova’nın stratejik nükleer cephaneliklerinin büyüklüğü konusunda uluslararası sınırlamalara tabi olmaksızın hareket etmelerine olanak tanıyacak.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, bu gelişmeyi uluslararası barış ve güvenlik açısından “son derece kritik bir eşik” olarak değerlendirdi. Guterres, ABD ve Rusya’ya gecikmeden yeni bir silah kontrol süreci başlatmaları çağrısında bulundu. Her iki ülke liderinin kontrolsüz nükleer yayılmanın önlenmesi yönündeki açıklamalarını olumlu bulduğunu belirten Guterres, bu iradenin somut ve bağlayıcı adımlarla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
New START Anlaşması, yalnızca nükleer silahların sayısını sınırlamakla kalmayıp, aynı zamanda taraflar arasında güveni artıran denetim ve şeffaflık mekanizmaları da içeriyordu. Anlaşmanın sona ermesiyle birlikte bu denetim süreçleri de yürürlükten kalkacak. Uzmanlar, bu durumun tarafların askeri niyetlerini yanlış yorumlama riskini artırabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, mevcut koşullar altında New START’a taraf ülkelerin anlaşma kapsamındaki yükümlülüklere bağlı olmadığını açıkladı. Rusya, ulusal güvenliğini tehdit eden gelişmelere karşı askeri ve teknik önlemler almaya hazır olduğunu vurguladı. Ayrıca Moskova, uygun şartların oluşması halinde eşitlik ve karşılıklı fayda temelinde siyasi-diplomatik müzakerelere açık olduklarını da belirtti.
Güvenlik uzmanları, New START’ın sona ermesinin özellikle Çin’in hızlanan nükleer silahlanmasıyla birlikte yeni bir küresel silahlanma yarışını tetikleyebileceği konusunda endişelerini dile getiriyor. ABD yönetimi, olası yeni bir silah kontrol anlaşmasının Çin’i de kapsaması gerektiğini savunurken, Rusya ise Fransa ve İngiltere gibi Avrupa’nın nükleer güçlerinin de yeni çerçeveye dahil edilmesi gerektiğini ifade ediyor.
New START’ın tarihi, nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik ilk kapsamlı adım olan 1991 yılında ABD ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan START Anlaşması ile başladı. New START, 8 Nisan 2010’da dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev tarafından imzalanmıştı. Anlaşma, tarafların en fazla 700 füze ve bombardıman uçağı ile toplamda 1550 nükleer savaş başlığına sahip olmasına izin veriyordu. 2021’de sona ermesi öngörülen anlaşma, beş yıl süreyle uzatılmıştı.
Rusya, Şubat 2023’te New START’ın bazı hükümlerinin uygulanmasında sorunlar yaşandığını ve ABD’nin anlaşmanın temel ilkelerine aykırı davrandığını öne sürerek süreci askıya aldığını belirtmişti. Ancak Moskova, anlaşmanın süresi dolana kadar sınırlamalara uyacağını duyurmuştu. Şubat 2026 itibarıyla sürenin dolmasıyla birlikte New START Anlaşması resmen sona erecek.
