Kanser Tedavisinde Sanal Gerçeklik Uygulamaları Başlıyor
Ankara Üniversitesi, kanser hastaları için sanal gerçeklik gözlüğü geliştirerek tedavi süreçlerini destekliyor.
Ankara Üniversitesi, Sağlık Bakanlığı’nın koordinasyonu ve uluslararası ortakların iş birliğiyle, kanser hastalarının tedavi süreçlerini desteklemek amacıyla sanal gerçeklik gözlüğü (VR) geliştirdi. Proje, Türkiye Ulusal Ajansı’nın desteklediği STAC (Stronger Together Against Cancer) Projesi çerçevesinde hayata geçirildi.
Bu yenilikçi uygulama sayesinde, hastalar tedavi süreçlerinde ihtiyaç duydukları bilgilere daha kolay ulaşabilecek. VR gözlüğünü takan hastalar, etkileşimli ve üç boyutlu bir ortamda uzmanlar tarafından hazırlanan senaryolar aracılığıyla, tedavi sırasında nasıl beslenmeleri gerektiğini, hangi gıdalardan kaçınmaları gerektiğini, ağız ve diş bakımlarını nasıl yapacaklarını, kemoterapi ve immünoterapinin vücutta nasıl etki ettiğini ve psikolojik zorluklarla nasıl başa çıkabileceklerini görsel ve işitsel olarak öğreniyorlar.
Projenin yürütücüsü, kanser araştırmacısı Dr. Nihal Kayır, STAC Projesi’nin uluslararası bir iş birliği olduğunu vurgulayarak, Türkiye’deki üniversiteler, hastaneler, kamu kurumları ve hasta derneklerinin projeye dahil olduğunu belirtti. Dr. Kayır, “Projemiz, kansere karşı birlikte güçleniyoruz anlayışıyla ortaya çıktı. Temel hedef kitlemiz kanser hastalarıdır. Kliniklerde uygulanan tedavilerin yanı sıra, hastaların tedavi süreçlerinde dikkat etmeleri gereken konulardaki bilgi eksikliklerini tespit ettik ve bu doğrultuda bir eğitim projesi geliştirdik,” dedi.
Dr. Kayır, eğitimlerin tedavi sürecinin önemli bir parçası olduğunu ifade ederek, “VR gözlükleri, geleneksel öğrenme yöntemlerinin yanında hastalarda öğrenme derinliği sağlıyor. Bu durum, bilginin kalıcılığı ve doğruluğu açısından bizi motive ediyor,” şeklinde konuştu. Proje kapsamında oluşturulan tüm içeriklerin uzman ekipler tarafından hazırlandığını belirten Kayır, “Türkiye’nin önde gelen onkologları, hematologları, farmakologları, onkoloji diyetisyenleri ve psikologlarıyla iş birliği yapıyoruz. Şu an için yapay zeka kullanmıyoruz; içerikler tamamen bilim kurullarımız tarafından hazırlanıyor,” dedi.
STAC Projesi, dört ana konu başlığını ele alıyor: beslenme, ağız ve diş sağlığı, psikolojik destek ve ilaçların vücuttaki etkileri. Dr. Kayır, “Hastalarımızın korktukları birçok konuyu sanal gerçeklik ortamında deneyimleyerek öğrenmelerini sağlamayı amaçlıyoruz. Pilot çalışma, Türkiye’den beş farklı ilde yürütülüyor ve sonuçlara göre diğer hastanelerle iş birliği yaparak daha fazla hastaya ulaşmayı planlıyoruz. Bu projeyi ülkemizde ve uluslararası ölçekte yaygınlaştırmayı hedefliyoruz,” dedi.
Kanser tedavisini tamamlayan Pelin Uzunoğlu, VR gözlüğü deneyimini paylaşarak, “4 Haziran 2024’te meme kanseri tanısı aldım ve Eylül 2025 itibarıyla tedavilerimi tamamladım. VR gözlüğünü ilk denediğimde bu kadar gelişmiş bir projeyi beklemiyordum. Gözlüğü taktığınızda yanınızda bir onkoloji diyetisyeni beliriyor ve sizinle birlikte mutfakta dolaşıyor. Hangi besinleri tüketmeniz gerektiğini ve hangilerinden uzak durmanız gerektiğini anlatıyor,” dedi. Uzunoğlu, tedavi sürecine dair birçok bilgiyi gözlük sayesinde öğrendiğini belirterek, “Beslenme konusunda çok kapsamlı ve öğretici bir içerik hazırlanmış. Bu süreçte emeği geçen herkese teşekkür ediyorum,” ifadelerini kullandı.
