Yeni Hantavirüs Türü İçin Aşı Geliştirme Yarışı Başladı
Yeni hantavirüs türüne karşı aşı geliştirme çalışmaları hız kazandı. Bilim insanları, salgın sonrası endişeleri azaltmayı hedefliyor.
Bir yolcu gemisinde gerçekleşen ölümcül hantavirüs salgını, yeni virüslerin tedavi ve aşı eksikliği konusundaki endişeleri artırdı. Birleşik Krallık hükümeti, bu duruma yanıt olarak araştırmacılara, dünyanın ilk hantavirüs aşısını geliştirme görevi verdi.
Hollanda bayraklı MV Hondius isimli kruvaziyer gemisinde meydana gelen salgın, hantavirüs grubunun Andes virüsü alt türünden kaynaklanıyor. Şu an için bu virüse karşı ne aşı ne de spesifik bir tedavi mevcut. Ancak sağlık uzmanları, erken müdahalenin hayatta kalma şansını artırabileceğini belirtiyor.
Bath Üniversitesi’nden bilim insanları, salgın öncesinde Hantaan adındaki başka bir hantavirüs türü için mRNA aşısı geliştirme sürecindeydi. Araştırma ekibi, bu aşının yeni olduğunu ve hayvanlar üzerinde yapılan testlerin olumlu sonuçlar verdiğini ifade ediyor.
Kimyager Asel Sartbaeva, “Tamamen yeni bir antijen geliştirdik ve Hantaan virüsüne bağlı hastalıklara karşı güçlü bir bağışıklık tepkisi oluşturuyor. Bu, gelecekte Hantaan virüsü aşısı üretiminde kullanılabilecek iyi bir antijen olma potansiyeline sahip” dedi.
Şimdi ise merak edilen, bu aşı teknolojisinin Andes virüsüne karşı da etkili olup olamayacağı. Ancak araştırmacılar, aşının Andes virüsünün yayılmasını kısıtlayıp kısıtlayamayacağı konusunda dikkatli bir yaklaşım sergiliyor.
Sartbaeva, “Geliştirdiğimiz antijenin şu aşamada Andes virüsüne karşı işe yarayıp yaramayacağını bilmiyoruz. Umarız öyle olur, ama bunu ancak test ettiğimizde anlayabileceğiz” şeklinde konuştu.
Birleşik Krallık hükümeti, 2024 yılı itibarıyla araştırma ekibine Hantaan virüsüne karşı dünyanın ilk ısıl açıdan kararlı mRNA aşısını geliştirme projesi için sözleşme verdi. Bu aşı, normalden daha yüksek sıcaklıklarda taşınmasına olanak tanıyan bir teknoloji ile geliştiriliyor. Araştırmacılara göre, bu durum mevcut mRNA aşılarının çoğunun dondurucu sıcaklıklarda saklanması gerekliliğini ortadan kaldırabilir.
Sartbaeva, “Bu teknoloji birçok farklı aşıya uygulanabilir. Biz de bunu yeni Hantaan virüsü aşımıza entegre ediyoruz” dedi. Ayrıca, “Aşımızı eksi 70 dereceden 2 ila 8 derece arasındaki buzdolabı koşullarına taşıyabildik; bu da taşınmasını kolaylaştırıyor. Gelecekte oda sıcaklığında taşınabilir hale getirmeyi umuyoruz” diye ekledi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 12 Mayıs Salı itibarıyla gemideki yolcular arasında dokuzu doğrulanmış toplam 11 vaka ve üç ölüm kaydetti. Salgının kaynağı henüz belirlenemedi ve gemideki yolcular dışında başka birine bulaşıp bulaşmadığı da netlik kazanmadı. Ancak DSÖ, yapılan açıklamalara göre, kruvaziyer gemisinden son yolcuların tahliyesinin ardından daha büyük bir hantavirüs salgınına dair “hiçbir işaret” bulunmadığını bildirdi.
Sartbaeva, mevcut tedavi eksikliğinin hastalığın nadir görülmesiyle bağlantılı olduğunu belirterek, “Panik yapmaya gerek yok. Bu hastalık, COVID-19 pandemisiyle karşılaştırılamaz; çünkü kolay bulaşan bir hastalık değil” dedi. Ayrıca, “Daha önce de benzer durumlar yaşandı; genellikle dikkat çekmeyen ve nadir görülen bir hastalık. Salgın, izole bir kruvaziyer gemisinde meydana geldi; bu da daha fazla bulaşma olasılığını azaltıyor” ifadelerini kullandı.
