Perseverance, Mars Yüzeyinin Altında Korunmuş Organik Karbon Buldu
Perseverance uzay aracı, Mars’ta korunmuş organik karbon buldu. Bu keşif, kadim Mars ortamları hakkında yeni sorular ortaya çıkardı.
Perseverance uzay aracı, Mars yüzeyinin hemen altında korunmuş organik karbon buldu. Bu keşif, gezegenin kadim ortamlarına dair yeni soruları gündeme getiriyor.
Geçtiğimiz yılın Eylül ayında NASA, Perseverance’ın biyolojik bir kökene sahip olabilecek potansiyel bir iz bulduğunu açıklamıştı. Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Bright Angel oluşumundaki iki kayada organik karbon varlığını doğrulayarak bilim insanlarına bu keşfin ne anlama geldiği konusunda daha net bir anlayış sundu.
Organik karbon, yaşamın temel bileşenlerinden biri olmasına rağmen, biyolojik olmayan süreçlerle de oluşabilmektedir. Çalışmanın ortak liderliğini Gezegensel Bilim Enstitüsü’nden doktora sonrası araştırmacı Ashley Murphy ve SHERLOC enstrümanının baş araştırmacı yardımcısı Kyle Uckert üstlenmiştir.
Ekip, Jezero Krateri’ndeki Bright Angel oluşumundaki kayaları incelemek için Perseverance’ın robotik kolundaki SHERLOC enstrümanını kullandı ve Cheyava Falls olarak bilinen bir kayadan örnek aldı. Bu enstrüman, numuneye zarar vermeden mineralleri ve organik bileşikleri tespit etmek için lazer ışığıyla çalışan Raman spektroskopisinden faydalanmaktadır.
Analizler, karmaşık karbon atomu yapılarından oluşan makromoleküler karbon varlığını ortaya çıkardı. Bu yapı, dünyada ve meteoritlerde yaygın olarak bulunmasına rağmen, yalnızca biyolojik veya biyolojik olmayan süreçlerle oluşabileceğinden yaşamın varlığına dair kesin bir kanıt olarak kabul edilmemektedir.
Milyarlarca yıl önce su ve tortuların Jezero Krateri’ne aktığı ve ince taneli malzemenin dibe çökerek Perseverance’ın incelediği çamur taşlarına dönüştüğü düşünülmektedir. Makromoleküler karbonun, ince taneli tortularla ve daha sonra sulu değişim sırasında oluşan karbonat ve sülfat mineralleriyle birlikte bulunduğu belirtilmektedir. Bu durum, organik maddenin Mars’ın jeolojik tarihi boyunca birden fazla olayda yerleşmiş veya korunmuş olabileceğini göstermektedir.
Araştırmacılar, makromoleküler karbonun Mars yüzeyinin sadece birkaç mikron altında korunduğunu tespit etti. Bu bulgu, Mars’ta şimdiye kadar bildirilen en sığ derinlikteki organik karbon tespiti olma özelliğini taşıyor. Mars yüzeyinin radyasyon, güneş ışığı ve kimyasallarla etkileşim nedeniyle organik moleküller için yıkıcı bir ortam olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla, organik maddenin bu kadar yüzeye yakın bulunması, malzemenin bozulmaya karşı dirençli olduğunu veya çevresindeki mineraller tarafından korunduğunu gösteriyor.
Bu keşif, Mars’taki organik haritayı da genişletiyor. Perseverance, bu malzemeyi Curiosity aracının Gale Krateri’nde yaptığı önceki organik tespitlerden 3 bin 200 kilometreden fazla uzaklıkta buldu. Araştırmacılar, bu durumun milyarlarca yıl önce Mars’taki antik göllerde ve nehirlerde organik maddelerin daha yaygın olabileceğini gösterdiğini ifade ettiler.
Bulgular önemli olmakla birlikte, Mars’ın geçmişte yaşam barındırıp barındırmadığı sorusuna kesin bir yanıt vermiyor. Araştırma ekipmanlarının Bright Angel oluşumunun fosilleşmiş mikrobiyal yaşam içerip içermediğini belirlemek için gerekli büyük laboratuvar ekipmanlarını taşımadığı kaydedildi. Kesin sonuçlar elde etmek için Dünya’daki daha hassas enstrümanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Örneklerin Dünya’ya getirilmesi durumunda, organik karbonun biyolojik mi yoksa jeolojik mi kaynaklı olduğu belirlenebilecektir.
