Savaşın Gölgesinde Kültürel Miras: İran’da 56 Müze Zarar Gördü
İran’da ABD ve İsrail’in saldırıları sonucu 56 müze ve tarihi yapı zarar gördü. Tahran, en fazla tahribatın yaşandığı bölge oldu.
ABD ve İsrail’in ortak saldırıları sonucunda İran’da kültürel miras büyük bir tehdit altına girdi. Savaşın 15. gününde, ülke genelinde en az 56 müze ve tarihi yapı ciddi hasar aldı. En büyük tahribatın başkent Tahran’da yaşandığı bildirildi.
İran, karşı saldırılar düzenleyerek, bölgedeki ABD unsurlarını hedef alırken, tarihi yapılar da bu çatışmalardan olumsuz etkileniyor. İran Kültürel Miras, Turizm ve El Sanatları Bakanlığı, saldırıların yalnızca fiziksel yapılar değil, aynı zamanda bir milletin kimliği ve kültürel mirası üzerinde de derin etkiler yarattığını vurguladı.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, yaşananların insanlığın ortak mirasına verilen telafisi zor bir zarar olduğu ifade edildi. Uluslararası kuruluşların bu duruma karşı sessiz kalmasının ise İran halkı için büyük bir belirsizlik yarattığı belirtildi. Saldırıların gelecek nesiller için önemli dersler içerdiği ve bağımsızlığın bir millet için vazgeçilmez bir değer olduğu vurgulandı.
Tahran, saldırılardan en fazla etkilenen bölge olarak öne çıkıyor. İran’ın siyasi ve kültürel merkezi olan bu şehirde, 19 tarihi eser ve kültürel alanın zarar gördüğü kaydedildi. Ayrıca, Kürdistan eyaletinde 12 önemli tarihi yapı hasar aldı. Dünya mimarisinin önemli merkezlerinden biri olan İsfahan’daki Nakş-ı Cihan Meydanı kompleksi de saldırılardan etkilendi.
İran’ın Loristan ve Kirmanşah eyaletlerinde çeşitli tarihi yapılar hedef alınırken, Buşehr eyaletinde Bender Siraf bölgesindeki tarihi konakların zarar gördüğü bildirildi. İlam eyaletindeki Arkeoloji Müzesi’nin de saldırılardan etkilendiği belirtildi.
İran yönetimi, saldırılarla ilgili olarak uluslararası kuruluşlara resmi başvuruda bulundu. Açıklamada, İran’ın kültürel mirasının korunması amacıyla diplomatik ve hukuki girişimlerin başlatıldığı ifade edildi. Bu kapsamda, UNESCO, ICOMOS ve Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşlara başvurular yapıldığı belirtildi.
Ayrıca, yurt içi ve yurt dışında yaşayan İranlılardan, konunun uluslararası hukuk ve yargı mercilerinde takip edilmesi için destek istenildi. Dünya kamuoyuna da çağrıda bulunarak, düşünürler, sanatçılar ve özgür halkların insanlık medeniyetinin köklerine yönelik bu saldırılara karşı sessiz kalmamaları gerektiği vurgulandı. Kültürlerin yok edilmesine sessiz kalmanın, güç temelli bir düzenin ve insani değerlerin ortadan kalkmasına zemin hazırlayabileceği ifade edildi.
İran Kültürel Miras Bakanlığı, saldırıların ardından hasar tespit çalışmalarının başlatıldığını duyurdu. Çatışmaların sona ermesinin ardından zarar gören eserler için kapsamlı bir restorasyon ve yeniden inşa planının hayata geçirileceği belirtildi. Tarihi yapıların onarılması ve kültürel mirasın korunması için ulusal ve uluslararası iş birliklerinin değerlendirileceği ifade edildi.
