Mart Ayında Reel Efektif Döviz Kuru Yükseldi
Mart ayında Türkiye’de Reel Efektif Döviz Kuru endeksi artış gösterdi. TÜFE ve nominal kur etkili oldu.
Türkiye’de Reel Efektif Döviz Kuru (REK) endeksi, Mart ayında önemli bir artış kaydetti. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazında hesaplanan REK, bir önceki aya göre 1,83 puan artarak 104,61 seviyesine ulaştı. Aynı dönemde Üretici Fiyat Endeksi (Yi-ÜFE) bazında REK endeksi de 2,33 puan yükselerek 102,03 oldu.
Endeksteki bu yükselişin arkasında, tüketici fiyatlarındaki artış ve nominal döviz kurundaki düşüş etkili oldu. Mart ayında TÜFE, aylık bazda yüzde 1,94 oranında artarken, Yi-ÜFE ise yüzde 2,30 oranında yükseldi. Bu dönemde ABD doları, Türk lirası karşısında ortalama yüzde 1,12 değer kazanırken, euro ise yüzde 1,09 değer kaybetti.
Sonuç olarak, Türkiye’nin TÜFE’sindeki ve nominal kur sepetindeki değişim, endeksin artışına katkı sağlarken, dünya genelindeki TÜFE sepetindeki değişim ise azaltıcı bir etki yarattı.
Endeks bileşenleri incelendiğinde, Türkiye’nin TÜFE’si ve nominal kur sepetindeki değişim, REK endeksini yukarı yönlü etkilerken, dünya TÜFE sepetindeki değişim ise aşağı yönlü bir katkı sağladı.
Diğer yandan, Birim İş Gücü Maliyeti bazlı REK endeksi, 2025 yılı itibarıyla bir önceki yıla göre 2,67 puan artarak 93,82 seviyesine yükseldi. Gelişmekte olan ülkeler bazlı endeks ise 5,37 puan artışla 64,52 olurken, gelişmiş ülkeler bazlı endeks 2,11 puan düşüşle 114,57 olarak kaydedildi.
Reel efektif döviz kuru, dövizin enflasyondan daha yavaş artıp artmadığını gösteren bir gösterge niteliği taşımaktadır. Örneğin, eğer Türkiye’de enflasyon yüzde 20 oranında artarken, döviz kuru yalnızca yüzde 1 oranında artıyorsa, bu durum reel efektif döviz kurunun arttığı anlamına gelir. Bu da Türk lirasının değer kazandığını ve ihracatın daha maliyetli hale geldiğini gösterir. İhracatçıların döviz kurunun serbest bırakılması talebinin ardında yatan sebeplerden biri de budur.
