Savaş Nedeniyle Petrol Piyasasında 500 Milyon Varil Kayıp
ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmalar, petrol piyasasında 500 milyon varillik kayba yol açtı.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılar, İran’ın misilleme eylemleri ile birleşerek Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz tesislerinde üretim aksaklıklarına sebep oldu. Vortexa’nın başekonomisti David Wech’in verilerine göre, bu çatışmalar sonucunda petrol piyasasında 500 milyon varil kayıp meydana geldi.
Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere kapalı olması ve depoları dolan petrol üreticilerinin üretimlerini azaltmak zorunda kalması, bu kaybın büyüklüğünü artırdı. Wech, bu durumun petrol piyasasındaki kaybın 500 milyon varili bulduğunu belirtti.
KAYIP HENÜZ HİSSEDİLMEDİ
Analistler, petrol arzındaki kaybın etkilerinin henüz tüketiciler tarafından hissedilmediğini, ancak bu haftadan itibaren durumun değişmesinin beklendiğini ifade ediyor.
190 MİLYON VARİL TANKERLERDE MAHSUR
Bu kaybın yaklaşık 190 milyon varili, Körfez’de bekleyen tankerlerde bulunuyor. Hürmüz Boğazı, dünya genelindeki günlük petrol talebinin yaklaşık yüzde 20’sini (yaklaşık 20 milyon varil) taşıyan bir güzergah olduğu için, birçok ülke sevkiyatlarını gerçekleştirememekte ve bu nedenle üretimlerini kısmak veya durdurmak zorunda kalmaktadır.
Orta Doğu’dan yapılan ham petrol ve petrol ürünleri yüklemelerindeki kaybın, 2025 yılına ait günlük ortalama yüklemeler göz önüne alındığında 310 milyon varil olduğu hesaplanıyor. Bu miktar, günlük yaklaşık 12 milyon varil ham petrol/kondensat ve 5 milyon varilin üzerinde rafine ürünü kapsamaktadır.
İran’ın ihracatı hariç tutulduğunda, bu durum Orta Doğu’dan Asya’ya deniz yoluyla giden ham petrol/kondensat miktarını mevsimsel olarak rekor düşük seviyelere çekmiştir.
ÜLKELERE GÖRE PETROL KAYBI
Vortexa’nın verilerine göre, 500 milyon varillik kaybın 130 milyon varili Suudi Arabistan, 122 milyon varili Birleşik Arap Emirlikleri, 110 milyon varili Irak ve 64 milyon varili Kuveyt’ten kaynaklanmaktadır. Katar’ın kaybı 46 milyon varil, İran’ın ise 15 milyon varil olarak hesaplanırken, diğer ülkelerin toplam kaybı 14 milyon varil olarak belirlenmiştir.
KAYIP, IEA REZERVLERİNDEN DAHA FAZLA
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), üye ülkelerin 11 Mart’ta 400 milyon varil stratejik petrol rezervini piyasaya sürme kararı aldığını duyurmuştu. Ancak mevcut petrol kaybı, IEA ülkelerinin kullanıma sunacağı rezerv miktarından daha fazla. Wech, bu varillerin piyasaya verilme hızının, günlük 17 milyon varillik kaybın oldukça gerisinde kalacağını belirtti.
IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki savaşın dünya petrol piyasası tarihindeki en büyük tedarik kesintisini yarattığını ifade ederek, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasının piyasada devre dışı kalan petrol miktarının 1973’teki petrol krizi ve sonrasındaki tüm kesintilerden daha yüksek olduğunu vurguladı.
