Akıllı şehirler için 5 yıllık yol haritası açıklandı
Türkiye’nin akıllı şehirler hedefi kapsamında 2030’a kadar 50 uygulama hayata geçirilecek, 81 ilin dijital dönüşüm yol haritası hazırlanacak.
Türkiye’nin şehirlerde dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlayan yeni dönem planı yürürlüğe girdi. “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” ile önümüzdeki beş yılda uygulanacak çalışmaların çerçevesi belirlendi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, plana ilişkin düzenlemelerin Resmi Gazete’de yayımlandığını açıkladı. Kurum, belediye hizmetleri, trafik yönetimi ve atık toplama başta olmak üzere günlük yaşamı kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasının hayata geçirileceğini bildirdi.
81 ilin dijital dönüşüm planı hazırlanacak
Strateji; uygulama, izleme ve ölçme süreçlerine odaklanan dört stratejik amaç, sekiz hedef ve 32 eylemden oluşuyor. Bakanlığın Akıllı Şehirler Portalı’nda yer alan bilgilere göre planın temelinde yapay zekâ, ileri teknoloji, sürdürülebilirlik ve kentlerin dirençliliği bulunuyor.
İlk aşamada 2026 yılı sonuna kadar Türkiye’deki 81 ilin tamamı için akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak. Belediyeler bünyesinde bu alanda çalışacak birimlerin oluşturulması ve mekânsal planlamada dijital yöntemlerden yararlanılması da hedefleniyor.
Takvim doğrultusunda 2027 yılında büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesinin sürece dahil edilmesi planlanıyor. Aynı dönemde 268 belediye için Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planlarının hazırlanması öngörülüyor.
50 uygulamanın 2028’de sahaya taşınması hedefleniyor
Plan kapsamında 2028 yılına kadar en az 50 akıllı şehir uygulamasının kullanıma sunulması amaçlanıyor. Gerçek zamanlı trafik yönetimi, akıllı atık toplama, çevre kirliliğinin izlenmesi, su kaynaklarının etkin yönetimi ve dijital belediyecilik hizmetleri öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Öngörülen sistemle atık toplama araçlarının konteynerlerdeki doluluk oranına göre rota oluşturması, trafik akışının anlık verilerle düzenlenmesi ve akıllı sokak aydınlatmaları sayesinde enerji tüketiminin azaltılması planlanıyor.
Afet yönetiminde dijital teknolojiler kullanılacak
Stratejinin önemli unsurlarından biri de kentlerin afetlere ve iklim kaynaklı risklere karşı güçlendirilmesi oldu. Yapay zekâ, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz teknolojilerinin kentsel dönüşüm ile afet yönetimi süreçlerine entegre edilmesi hedefleniyor.
Erken uyarı ve kriz yönetimi sistemlerinin geliştirilmesi, yeni yerleşim alanlarında su ve enerji kayıplarının sensörlerle takip edilmesi planlanıyor. TOKİ projelerinde ise “Akıllı Bölgeler” yaklaşımının uygulanması öngörülüyor.
2030 için yerli üretim hedefi yüzde 80
2029 yılına kadar şehir hizmetlerinin tek bir merkezden izlenmesini sağlayacak Dijital Şehir Yönetim Merkezlerinin kurulması hedefleniyor. Böylece belediye hizmetleri ve kentsel verilerin daha bütüncül biçimde takip edilmesi amaçlanıyor.
2030’da akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim oranına ulaşılması bekleniyor. Ayrıca sektörde faaliyet gösteren 500 girişimci şirketin desteklenmesi ve akıllı şehir uygulamalarının hukuki altyapısını güçlendirecek düzenlemelerin hayata geçirilmesi planlanıyor.
