Doğu Karadeniz’de Deniz Suyu Sıcaklığı Artıyor: Sel Tehlikesi Büyüyor
Doğu Karadeniz’de deniz suyu sıcaklığı kritik seviyelere ulaştı. Uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle sel riskinin arttığını belirtiyor.
Karadeniz’de deniz suyu sıcaklığı kritik bir eşik olan 26 dereceye ulaşarak önemli bir noktaya geldi. Uzmanlar, bu artışın atmosferdeki nem oranını artırarak ‘sıcak havuz’ etkisi yarattığını ve iklim değişikliği nedeniyle Doğu Karadeniz’de sel ve su taşkınlarının daha sık görülmeye başlayacağını ifade ediyor.
Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü’nden Prof. Dr. Hakkı Baltacı, Doğu Karadeniz’de yaz aylarında deniz yüzeyi sıcaklığının son 40 yılda yaklaşık 2,5 derece arttığını, bunun 1,6 derecelik kısmının son 10 yılda gerçekleştiğini belirtti. Bu sıcaklık artışının ani ve yoğun yağışları tetikleyerek sel riskini artırdığına dikkat çekti.
Küresel ölçekteki sıcaklık artışları, deniz suyu sıcaklıklarını da etkileyerek farklı bölgelerde hava olaylarının seyrini değiştirebiliyor. Baltacı’nın yürüttüğü araştırmada, Doğu Karadeniz’deki deniz suyu sıcaklıkları ile kuvvetli yağışlar arasındaki ilişki incelendi.
Yapılan çalışmalarda, yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının 26 dereceye ulaşmasının atmosfere taşınan nem miktarını artırarak ani gelişen kuvvetli yağışların oluşumunu kolaylaştırdığı tespit edildi.
Sel ve Su Taşkını Riski Artıyor
Prof. Dr. Baltacı, Karadeniz gibi yarı kapalı denizlerin iklim değişikliğinden daha belirgin bir şekilde etkilendiğini vurguladı. Deniz suyu sıcaklığındaki aşırı artışların, kuvvetli yağışları ve kıyı bölgelerinde sel ve su taşkını riskini artırdığını belirten Baltacı, bu durumun iklim değişikliği ile birlikte daha sık yaşandığını ifade etti.
Karadeniz’deki ortalama sıcaklıkların kışın 9, ilkbaharda 11, yazın 23 ve sonbaharda 18 derece olduğunu aktaran Baltacı, son 10 yılda iklim değişikliğinin etkilerinin daha belirgin hale geldiğini söyledi. Özellikle temmuz ve ağustos aylarında deniz suyu sıcaklıklarının 26 dereceye ulaşmasının, Atlantik ve Pasifik okyanuslarında kasırga oluşumu için büyük bir risk oluşturduğunu belirtti.
Doğu Karadeniz Bir ‘Sıcak Havuz’ Olma Yolunda
İklim değişikliği eğilimlerinin devam etmesi durumunda, Doğu Karadeniz’de düzensiz yağış rejiminin mayıs ile eylül ayları arasında yayılacağı öngörülüyor. Baltacı, ani gelişen kuvvetli yağışların daha sık görüleceğini ve kentleşmenin etkisiyle sel riskinin artacağını belirtti.
Çalışma kapsamında, Doğu Karadeniz’de Rize, Artvin ve Hopa çevresinde meydana gelen ve eşik değerlerin üzerinde gerçekleşen kuvvetli yağışlar tanımlandı. Baltacı, bu yağışların neden olduğu atmosferik mekanizmaların incelendiğinde, deniz suyu sıcaklığının 26 derecenin üzerinde olduğunu gördüklerini ifade etti.
Doğu Karadeniz’deki deniz suyu sıcaklıklarının Batı Karadeniz’e göre yaklaşık 0,5 derece daha yüksek olduğunu belirten Baltacı, bu durumu ‘sıcak havuz’ olarak nitelendirdi. Dağlık topoğrafyanın, nemin dar kıyı bandında yoğunlaşmasına ve peş peşe gelişen bulut sistemlerinin öğleden sonra kuvvetli yağış riskini artırmasına neden olduğunu vurguladı.
Risklerin azaltılması için mayıs ile eylül ayları arasında deniz suyu sıcaklıklarının düzenli olarak izlenmesi gerektiğini belirten Baltacı, bölgeye özgü yüksek çözünürlüklü hava tahmin modellerinin kullanılması ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini tavsiye etti.
