EİDS’de yeni dönem: Emlakçıya sözleşme şartı geliyor
EİDS kapsamında emlakçıya e-Devlet üzerinden verilen ilan yetkisinin yanına sözleşme şartı eklenmesi planlanıyor; güvenli ödeme sistemi ertelenecek.
Gayrimenkul piyasasında ilan ve satış süreçlerini ilgilendiren yeni düzenlemeler hazırlanıyor. Ticaret Bakanlığı, sahte ilanları, fiyat manipülasyonlarını ve sektördeki kayıt dışı faaliyetleri azaltmak amacıyla uygulanan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nde (EİDS) kapsamlı değişiklikler yapmaya hazırlanıyor.
Ankara’da düzenlenen TÜMSED 1. Uluslararası Gayrimenkul Sektörünün Geleceği Zirvesi’nde konuşan Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman, sistemin geleceğine ilişkin planlanan adımları paylaştı.
Emlakçı yetkisinde sözleşme şartı gündemde
Mevcut EİDS uygulamasında taşınmaz sahibinin, emlak işletmesine e-Devlet üzerinden ilan yayınlama yetkisi vermesi gerekiyor. Yeni dönemde ise bu yetkilendirmenin yanı sıra taraflar arasındaki sözleşmenin de sisteme eklenmesi planlanıyor.
Karaman, yetkilendirme sözleşmesinin ilan yayınlama izniyle birlikte e-Devlet üzerinden yürütülmesi için çalışma yapıldığını açıkladı. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde sözleşme sona erdiğinde ilgili ilan da sistem üzerinden yayından kaldırılabilecek.
Sektör temsilcileri, aynı taşınmaz için birden fazla emlak işletmesine verilen ilan yetkisinin tek işletmeyle sınırlandırılmasını talep ediyor. Bu önerinin Bakanlığın gündeminde olduğu belirtilirken, uygulamanın küçük ölçekli emlak işletmeleri üzerindeki muhtemel etkileri de değerlendiriliyor.
Doğrulama kapsamı genişletilecek
EİDS’de yapılması planlanan değişikliklerin bir diğer başlığını yabancı maliklere ait ve tapu kaydı bulunmayan taşınmazlar oluşturuyor. Mevcut uygulamada bu tür taşınmazlar için farklı bir işaretleme yöntemi kullanılabiliyor ve standart yetkilendirme şartı uygulanmayabiliyor.
Sektör temsilcilerinin bu yöntemin kötüye kullanılabildiğine ilişkin değerlendirmeleri üzerine Bakanlık yeni bir çalışma başlattı. Karaman, yabancı maliklere ait taşınmazlarla tapu kaydı bulunmayan taşınmazlara ilişkin ilanların da doğrulama sürecine alınacağını bildirdi.
Güvenli ödeme sisteminin takvimi değişecek
Gayrimenkul satışlarında dolandırıcılık ve sahtecilik riskini azaltması hedeflenen güvenli ödeme sistemi için de takvim değişikliği gündemde. İkinci el otomobil satışlarındaki uygulamaya benzer biçimde, taşınmazın satış bedelinin doğrudan satıcıya gönderilmeden önce güvenli bir hesapta tutulması planlanıyor.
Başlangıçta 1 Ekim’de devreye alınması beklenen sistemin erteleneceği ve yönetmelikte değişiklik yapılacağı açıklandı. Uygulama başladığında alıcı, satış bedelini güvenli hesaba yatıracak. Para, tapu devri tamamlanana kadar bu hesapta tutulacak ve işlemin sonuçlanmasının ardından satıcının hesabına aktarılacak.
Denetimlerde yüksek tutarlı cezalar uygulandı
Bakanlığın emlak sektörüne yönelik denetimleri de sürüyor. Karaman’ın verdiği bilgilere göre bugüne kadar 1.800 kişiye toplam 105 milyon liranın üzerinde idari para cezası kesildi.
İlan platformlarından alınan verilerle fahiş ve manipülatif fiyat artışlarının da incelendiğini belirten Karaman, bu kapsamda yaklaşık 1.500 kişi hakkında idari yaptırım uygulandığını söyledi. Önümüzdeki dönemde özellikle kayıt dışı çalışan ve yetki belgesi bulunmayan işletmelere yönelik denetimlerin artırılması bekleniyor.
Tapu harçları için yeni düzenleme talebi
Zirvede tapu harçlarıyla ilgili sektör talepleri de gündeme taşındı. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanı Abdullah Ünlü, tapu harçlarının ve değer artış vergisi oranlarının düşürülmesi ile bir defaya mahsus af uygulanmasına yönelik taleplerin Hazine ve Maliye Bakanlığına iletildiğini açıkladı.
Gayrimenkul satışlarında gerçek bedelin tapuya yansıtılmamasının kamu gelirleri bakımından önemli bir sorun olduğunu belirten Ünlü, taşınmaz değerleme biriminin kurulması ve otomatik rayiç sisteminin devreye alınmasıyla vergi kayıplarının azaltılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Ünlü, güvenli ödeme sisteminin uygulanmaya başlamasının ardından tapu harçlarının düşürülmesine ilişkin taleplerin yeniden değerlendirilebileceğini söyledi. Alınan önlemlerin sonuç vermesi halinde tapu harçlarında yeni bir düzenleme yapılabileceği belirtildi.
