“Ailem Güvende” soruşturmasında valilik raporları
“Ailem Güvende” soruşturması kapsamında 6 derneğe ilişkin valilik raporları açıklandı. Belgelerde 32,1 milyon TL’lik yurt dışı yardım kaydı yer aldı.
İstanbul, Ankara, İzmir, Aydın ve Mersin cumhuriyet başsavcılıklarının koordinasyonunda yürütülen ve toplam 15 ili kapsayan “Ailem Güvende” soruşturması kapsamında, altı derneğe yönelik operasyonlar düzenlendi. Emniyet ve jandarma ekiplerinin katıldığı çalışmaların ardından İstanbul’daki derneklere ilişkin valilik denetim raporları ortaya çıktı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında Lambda İstanbul, SPoD, HEVİ, LİSTAG, Pozitif Yaşam ve Pozitif İz derneklerinin tüzükleri, faaliyetleri, mali kayıtları ve defterleri incelendi. Raporlarda soruşturmanın “suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “müstehcenlik” ve Dernekler Kanunu’na muhalefet suçları yönünden sürdürüldüğü belirtildi.
Altı dernekte 32,1 milyon liralık yurt dışı yardımı
İstanbul Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporların 1 Ocak-31 Aralık 2025 dönemine ait hesap özetlerinde, “yurt dışından alınan yardım” başlığı altında toplam 32 milyon 149 bin 513 liralık kayıt bulunduğu kaydedildi.
Rapora göre en yüksek tutar 11 milyon 199 bin 123 lirayla SPoD’a ait. Bu derneği 7 milyon 402 bin 346 lirayla HEVİ, 7 milyon 237 bin 601 lirayla Pozitif Yaşam, 2 milyon 885 bin 811 lirayla Pozitif İz, 2 milyon 583 bin 195 lirayla LİSTAG ve 841 bin 434 lirayla Lambda İstanbul takip etti. SPoD, HEVİ ve Pozitif Yaşam’a ait kayıtların toplam yardımın yaklaşık yüzde 80’ini oluşturduğu belirtildi.
LİSTAG kayıtlarında Avrupa kaynaklı transferler
LİSTAG’a ilişkin raporda, 2024-2026 döneminde farklı Avrupa ülkeleri ve kurumlarından yapılan ödemelere yer verildi. European Endowment for Democracy tarafından Belçika üzerinden 5 bin, 8 bin ve 20 bin avroluk üç ayrı ödeme gerçekleştirildiği kaydedildi.
Hollanda Dışişleri Bakanlığı adına 31 bin 83, 17 bin 258 ve 7 bin 173 avroluk transferler bulunduğu bildirildi. Federal Almanya Başkonsolosluğu adına da 2024 yılı içinde 14 bin 843, 7 bin 135,25, 6 bin 20, 5 bin 730,75 ve 3 bin 723 avroluk beş ayrı yardım kaydı yer aldı. İsveç İstanbul Başkonsolosluğu’ndan ise 1 milyon 241 bin 820 lira yardım alındığı belirtildi.
Denetim sırasında LİSTAG’ın üye kayıt defterinde, üyeliğe giriş tarihi gibi bulunması zorunlu bazı bilgilerin eksik olduğu da tespit edildi.
Pozitif Yaşam raporunda uluslararası kuruluşların ödemeleri
Pozitif Yaşam Derneği’ne ilişkin raporda, 2024-2026 döneminde 26 ayrı yurt dışı yardım kaydı bulunduğu aktarıldı. Kayıtlarda Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu, Avrupa Komisyonu, Gilead Sciences ve İngiltere merkezli UK Online Giving Foundation’ın adı geçti.
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu adına 23 Şubat 2024’te 11 milyon 786 bin 253, 28 Mart 2024’te 12 milyon 380 bin 298, 4 Haziran 2024’te 9 milyon 153 bin 108 ve 8 Temmuz 2024’te 4 milyon 71 bin 919 liralık ödemeler kaydedildi. Gilead Sciences tarafından 12 Şubat 2025’te 33 bin dolar gönderildiği, Avrupa Komisyonu ve UK Online Giving Foundation adına da farklı tarihlerde çeşitli transferler yapıldığı belirtildi.
Raporda ayrıca HEVİ Yönetim Kurulu Başkanı Murat Karakuzu’nun Pozitif Yaşam Derneği’ne proje danışmanlığı yaptığı bilgisi yer aldı. Bu durum, “LGBTİ+ dernek yöneticilerinden proje danışmanlığı alınmaktadır” başlığı altında kayda geçirildi.
Defter ve belgelerdeki eksiklikler raporlara girdi
Pozitif İz Derneği’nin 2024, 2025 ve 2026 yıllarına ait mali defterleri ile aynı dönemlere ilişkin gider belgelerinin denetime sunulmadığı tutanak altına alındı. Raporda, söz konusu durumun Dernekler Kanunu’nun ilgili hükümleri kapsamında mahkemeye bildirilmesi gerektiği belirtildi.
Derneğin karar defterinde bazı kararların bilgisayar çıktısı olarak sayfalara yapıştırıldığı, birden fazla sayfadan oluşan metinlerde ise yalnızca son sayfada imza bulunduğu kaydedildi. Üye kayıt defterindeki bazı kişilere ait T.C. kimlik numarası ve anne adı bilgilerinin eksik olduğu, gelir alındı belgelerinde de usule ilişkin sorunlar bulunduğu aktarıldı.
Bu tespitler nedeniyle dernek başkanı hakkında 15 bin 29 lira idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirildi.
İsviçre’den yapılan ödemeler ve Lambda İstanbul raporu
Pozitif İz’e ilişkin DERBİS kayıtlarında, International AIDS Society tarafından İsviçre’den dört ayrı ödeme yapıldığı belirlendi. 18 Mart 2024, 20 Aralık 2024, 4 Mart 2025 ve 19 Aralık 2025 tarihlerinde gönderilen tutarların her birinin 15 bin dolar, toplam ödemenin ise 60 bin dolar olduğu bildirildi.
Lambda İstanbul’un denetim raporunda evrak kayıt defterinin usulüne uygun tutulmadığı ve bazı gelen-giden evrakın kayda geçirilmediği belirtildi. Kaybolduğu gerekçesiyle hakkında zayi davası açılan defterin daha sonra bulunmasıyla dernekte iki ayrı evrak kayıt defteri oluştuğu kaydedildi.
Dernek karar defterinde karar metinleriyle imzalar arasında boşluk bırakıldığı da tespit edildi. Raporda ayrıca dernek merkezinde ruhsat, iktisadi işletme vergi levhası veya lokal izin belgesi olmadan lokal ya da kültür merkezi faaliyeti yürütüldüğü belirtildi. Bu kapsamda dernek başkanı hakkında iki ayrı başlıkta toplam 27 bin 6 lira idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirildi.
SPoD ve HEVİ’ye ilişkin tespitler
2025 yılı mali verilerine göre altı dernek arasında en yüksek yurt dışı yardım kaydı SPoD’a ait oldu. Derneğin üye kayıt defterinde bazı üyelerin giriş tarihlerinin bulunmadığı tespit edilerek, Dernekler Kanunu’nun 17. maddesi kapsamında yönetim kuruluna tebligat yapılması gerektiği belirtildi.
HEVİ’nin 2025 yılı kayıtlarında 7 milyon 402 bin 346 liralık yurt dışı yardımı ile 3 milyon 84 bin 61 liralık bağış ve yardım bulunduğu aktarıldı. Derneğin aynı dönemdeki mali toplamı 10 milyon 886 bin 679 lira olarak kayda geçti. Raporda ayrıca dernekle ilgili İstanbul 2. İdare Mahkemesi’nin 2023/2038 esas sayılı dosyasına ilişkin bilgi bulunduğu ifade edildi.
Raporlar savcılığa bildirilecek
Altı raporun sonuç bölümlerinde, tespitlerin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi gerektiği yönünde ortak değerlendirme yapıldı. Denetim komisyonları, incelemelerini Türk Medeni Kanunu’nun 56 ve 89. maddeleri ile Anayasa’nın 33 ve 41. maddeleri çerçevesinde gerçekleştirdi.
Komisyonlar, özellikle aile ve çocukların korunmasına ilişkin değerlendirmelerin ardından, raporlarda yer alan hususların Türk Medeni Kanunu’nun 89. maddesi ve resen incelenebilecek diğer konular kapsamında savcılığa iletilmesi gerektiği kanaatine vardı.
